اگر غم و غصه ای داری که دلت رو آشوب کرده و دائم فکرت را مشغول می کند اصلاً نگران نباش چون راه حل همه ی مشکلاتتو بهت میگم!

تعجب نکن چیز عجیبی نگفتم!! امام صادق(علیه‌السلام) فرمودند.

می دونی چی؟! الآن می گم: ایشان فرمودند: در شگفتم از کسی که اندوهی به او دست دهد و غمی به او روی آورد و به این آیه ی کریمه پناه نبرد. ¹

خوب حالا تازه داره جالب می شه!

کدوم آیه ی کریمه؟!!

«ذکر یونسیه»؛ این ذکر شریف قسمتی از آیه ی 88 سوره ی مبارکه ی انبیا است که حضرت یونس(علیه‌السلام) (ذوالنون) با این ذکر از غم نجات یافت و پس از آن هر مؤمنی با گفتن آن از غم نجات می یابد که می فرماید: «لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّی كُنتُ مِنَ الظَّالِمِینَ» ادامه ی آیه می فرماید: «فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَنَجَّیْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ وَكَذَلِكَ نُنجِی الْمُؤْمِنِینَ» یعنی پس ما (خدا) او را اجابت کردیم (دعایش را مستحاب نمودیم) و او را از غم نجات دادیم و اینچنین ما مؤمنین را نجات می دهیم! ²

دیدید راست گفتم؛ ادعای بزرگی هم نکردم؛ خود خدا فرموده با آن ذکر شریف (ذکر یونسیه) مؤمنین را از غم نجات میده!

پس دیگه غم به دلت راه نده، بیا که امروز جشن تولده!!

1- به نقل از «فضایل و سیره ی چهارده معصوم در آثار استاد علامه حسن زاده آملی، ص 368.»

2- آیه ی 89 سوره ی  مبارکه ی انبیاء.

با تشکر از سایت تبیان

دريچه اي ديگر از اعجاز قرآن

دانشمندان اسلامي در حوزه علوم قرآني، پيرامون قرآن و جنبه هاي اعجازگر اين کتاب شريف آسماني از دير باز تا کنون فراوان سخن گفته اند.

اعجاز تشريعي، بياني، علمي و اخيرا اعجازعددي قرآن، پاره اي از ابعاد اعجازآميزقرآن است که تا کنون درراس کانون توجه و مداقه قرآن پژوهان و دانشمندان اسلامي قرار گرفته است.

نه آنچه تا کنون در باب اعجاز قرآن گفته شده است، تمام است و نه تمام جنبه هاي اعجاز قرآن منحصر در آن چيزي است که تا کنون گفته شده است.

ويزگي ذاتي قرآن به عنوان پديده اي وحياني و معجزه اي جاويد و جهاني به گونه اي است که در گذراعصار و قرون رفته رفته دريچه هايي تازه ازافق اعجاز آن گشوده مي شود.

يکي از جنبه هاي شگفت انگيزاعجاز قرآن که تا کنون مغفول مانده و يا دست کم، کمتر بدان پرداخته شده است، اعجاز نهفته در موسيقي و نظم آوايي قرآن است.

اعجاز ياد شده در دو ساحت قابل بررسي است:

ويژگي ياد شده فارغ از معاني و مفاد آيات نيز وجود دارد هر چند توجه و التفات به معنا بر ميزان تاثير گذاري آن مي افزايد.

اين درست است که هر واژه اي صدايي دارد وحتي ممکن است نحوه چيدمان ونوع ترکيب برخي واژگان در يک يا چند جمله باعث ايجاد آهنگي خاص و آوايي تاثير گذار باشد اما مدعاي ما اين است که اين خصيصه در کتاب آسماني قرآن در حد اعجاز است.

مستدل کردن اين ادعا به شيوه عقلي اندکي دشوار است چه آنکه اثبات آن بيشتر در گرو تجربه فردي است و تا آنجا که ذهن تاريخ به ياد مي آورد همواره افراد بي شماري اعم از مسلمانان، اهل کتاب و حتي منکران و معاندان وجود داشته اند که با صرف شنيدن آيات نوراني قرآن تحت تاثير نيرومند اين کتاب شگرف آسماني قرار گرفته و به غير عادي و فوق العادگي  بودن آن اعتراف کرده اند.

ممکن است گفته شود اين تاثيرناشي از درک جنبه هاي ادبي وبلاغي قرآن است.

البته اعجاز ادبي و بلاغي قرآن جاي خود دارد و آن بحث ديگري است لکن درک زيباشناختي اين ويژگي براي همگان ميسر نيست.

در مورد خصيصه آوايي قرآن اما داستان به گونه ي ديگري است؛ چه آنکه اين نظم آهنگين و هارموني نهفته در آيات با کمترين التفات قابل ادراک و تشخيص است.

«قاري قرآن اگر نيک تلا وت کند، آن گونه که خواست قرآن است، نه آن طور که خواست خود اوست، هر آينه مي يابي، آوايي هماهنگ ونغمه اي فراگير تمام وجودت را فرا گرفته و با اين که قرآن شعر نيست، ولي در آن چيزي مي يابي که در شعر و نغمه هاي ديگر يافت نمي شود».(نظم آهنگ در قرآن، ج 1017/2)

آهنگ پذيري قرآن نيز در نوبه داراي اعجاز است. قران کريم هم از درون آهنگين است و هم از بيرون آهنگ پذير.

آيات قرآن نه تنها با آهنگهاي معنوي و روحي متناسب است بلکه زيباييهاي آن با اينگونه آهنگها مضاعف مي شود. هيچ کدام از کلامهاي بشري حتي سخنان بزرگان دين و نيز ادبا و فصحاي روزگار به اندازه قرآن آهنگ پذير نيستند.

سخن استاد مطهري در اين خصوص راهگشاست:

« تا آنجا که نشان‏ داده‏اند در زبانها جز شعر چيز ديگري آهنگ نمي‏پذيرد، آهنگ واقعي که يک‏ نفر موسيقيدان بودند براي آن آهنگ بسازد، شعر است که آهنگ مي‏پذيرد.

البته هر نثري را مي‏شود با آواز بلند خواند اما آن کسي هم که آهنگها را نمي‏شناسد مي‏فهمد که اگر اين را ساده بخوانند بهتر از آن است که با آواز بخوانند. ولي يک چيز آهنگ پذير آن چيزي است که وقتي آن را با آهنگ‏ مي‏خوانند آن را بهتر بيان مي‏کند تا وقتي که ساده مي‏خوانند.

به اين‏ مي‏گويند آهنگ‏پذيري، يعني آهنگ، آن را بهتر مي‏تواند بيان کند از غير آهنگ. قرآن از طرفي ما مي‏بينيم شعر نيست، چون نه وزن دارد نه قافيه و نه هجاهايش هماهنگ با يکديگر است. از نظر محتويات هم، چون شعر اصلا به تخيل بستگي دارد، تخيل در آن نيست، آن تشبيهات و خيالات شاعرانه‏ در آن نيست. قرآن يگانه نثري است آهنگ‏پذير. همين قرائتهايي که‏ مي‏خوانند کساني که اهل قرائت هستند با آهنگ مي‏خوانند. حالا شما يک کلام‏ ديگر، خود خطبه‏هاي پيغمبر را بياييد با آهنگ بخوانيد، اصلا نمي‏پذيرد.

خطبه‏هاي نهج البلاغه را شما بياييد با آهنگ بخوانيد، نمي‏پذيرد. هر کلام‏ عربي يا فارسي را اگر نثر باشد بياييد با آهنگ بخوانيد، نمي‏پذيرد. تنها قرآن است که آهنگ پذير است و اين همان مطلبي است که از صدر اسلام‏ به آن توجه شده است. اينکه توصيه شده است که قرآن را به صوت حسن‏ بخوانيد براي همين بوده است که در قرآن چنين استعداد و پذيرشي بوده و با آهنگ بهتر مي‏توانسته است خودش را نشان بدهد و نمايان کند.» (نبوت،صفحه 230-229)

بررسي و تبيين مساله اعجاز موسيقيايي قرآن مجالي فراختر از اين مقال مي طلبد و آنچه در اين مختصر بيان گرديد صرفا به مثابه طرح بحثي است که راه را براي تحقيقات جدي تر در اين راستا هموار مي سازد.

با تشكر از سايت تبيان